Phần 4: Bộ sưu tập ảnh phố Tràng Tiền xưa – Dấu ấn kiến trúc Pháp giữa trung tâm Hà Nội

Tràng Tiền là con phố nổi tiếng của Hà Nội. Phố Tràng Tiền nằm ở khu trung tâm, có từ lâu đời, chạy từ đông sang tây. Thời thuộc Pháp, phố này có tên là Rue Paul Bert, đặt tên theo Thống sứ Bắc kỳ Paul Bert. Phố Tràng Tiền bắt đầu từ khu vực Hồ Hoàn Kiếm ở phía tây, nối với phố Hàng Khay, còn phía đối diện, phía đông thì kéo dài tới Nhà hát Lớn Hà Nội.

Sang đầu thập niên 1950 toà nhà nhà xuất bản G. Taupin et Cie bị đổi biển hiệu thành MAGAZIN PACIFIC, bao gồm cửa hàng vải, tiệm may và tiệm chụp hình. Mặt trước toà nhà này cũng bị sửa lại theo kiến trúc Art deco giống với các tòa nhà khác ở lân cận.

Quay lại phía đối diện bên kia đường, ở dãy nhà số lẻ, nếu như Ngân hàng Pháp Hoa như đã nhắc bên trên nằm ở số 29 Paul Bert (nay là số 31 Tràng Tiền), thì cũng ở ngay góc ngã 4, bên kia đường, ở số 31 Paul Bert (nay là 33 Tràng Tiền) là Jean Blanc – hiệu thuốc Tây đầu tiên của Hà Nội được mở từ năm 1886:

Ngã 4 Paul Bert – Henri Riviere (nay là Tràng Tiền – Ngô Quyền) nhìn về phía Hồ Gươm. Bên trái là tiệm thuốc tây Jean Blanc, đối diện bên kia đường tiệm thuốc là tiệm ảnh P. Dieulefils

Sát bên tiệm thuốc tây là Khách sạn và cafe Cafe de la Paix ở só 33 Paul Bert (nằm đối diện bên kia đường của rạp cine Palace/Eden). Chóp nhọn cuối đường chính là Grands Magasins (Tràng Tiến Plaza hiện nay)

Hotel và Cafe de la Paix thập niên 1940

Từ đây đi một đoạn nữa sẽ tới Maison Debeaux Frères (Cửa hàng bách hóa anh em nhà Debeaux, ngày nay là Nhà triển lãm 45 Tràng Tiền).

Dòng chữ trên nhà: MAGASINS GENERAUX (Bách hóa tổng hợp) và DEBEAUX FRERES (Anh em nhà Debeaux)

Đối diện bên kia đường của tòa nhà này là một hiệu thuốc tây số 54 Paul Bert với dòng chữ PHARMACIE CENTRALE. Ngôi nhà này ngày nay là dãy cửa hàng kính thuốc Tràng Tiền, nằm sát với dãy nhà của rạp Eden (nay là rạp Công Nhân) như đã nhắc tới bên trên.

Khoảng đầu thập niên 1940, cùng với rạp Eden thì tòa nhà này số 54 Paul Bert này cũng được sửa lại theo kiến trúc Art deco tân thời (bên phải hình này).

Trở lại với tòa nhà DEBEAUX FRERES (Anh em nhà Debeaux) ở bên kia đường, thời gian sau đó nó trở thành 1 cơ sở của Viện Đại học Đông Dương, chuyên ngành Sư phạm và Luật (Université indochinoise)

Viện Đại học Đông Dương là nơi tướng Võ Nguyên Giáp nhận bằng cử nhân luật (Licence en Droit), kinh tế chính trị (économie politique) và lịch sử (histoire)

Hình ảnh góc Tràng Tiền – Nguyễn Xí năm 1954. So với ảnh ở ngay bên trên hình ảnh này chụp cùng 1 vị trí, nhưng có thể thấy kiến trúc của thập niên 1950 rất khác so với thời đầu thế kỷ 20

Ngay sát bên cạnh Viện Đại học Đông Dương chính là Tràng Tiền Plaza ngày nay, một tòa nhà có lịch sử thú vị. Phố Tràng Tiền đến đây là kết thúc, tuy nhiên phố Paul Bert ngày xưa nối sang cả phố Hàng Khay ngày nay.

Tòa nhà nằm ở đầu phố Tràng Tiền này (Tràng Tiền Plaza ngày nay) được người Pháp xây dựng lần đầu vào năm 1901 với tên gọi Maison Godard (Nhà Godard). Maison Godard, nơi chỉ phục vụ cho khách hàng người Pháp và người Việt giàu có, được xem là bước ngoặt cho thương mại Hà Nội vốn trước đó chỉ có các chợ truyền thống.

Tòa nhà này thuộc sở hữu của công ty Société Coloniale des Grands Magasins (SCGM), nên sau đó nó được đổi tên là Grands Magasins Reunis (GMR). Đây cũng là công ty sở hữu Grands Magasins Charner (GMC), tức thương xá TAX ở Sài Gòn. Vì vậy có thể thấy sau đó toà nhà được sửa lại với diện mạo khác, với chóp nhọn rất giống với thương xá Tax.