Nhiều quy định nhằm bảo vệ không gian phố Cổ, phố Cũ

Để bảo vệ kiến trúc, cảnh quan đô thị khu vực trung tâm lịch sử của Thủ đô, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 6398/QĐ-UBND ngày 24/10/2013 về Quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc khu phố Cổ Hà Nội; Quyết định số 24/2015/QĐ-UBND ngày 13/8/2015 về Quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc khu phố Cũ Hà Nội.

Quyết định số 6398/QĐ-UBND ngày 24/10/2013 về việc quyết định ban hành quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc khu phố Cổ Hà Nội.

Các quy chế này quy định rõ về chiều cao công trình, mật độ xây dựng, khoảng lùi, hình thức kiến trúc và các yêu cầu quản lý đối với từng tuyến phố nhằm bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa và cảnh quan đặc trưng của khu vực trung tâm Hà Nội.

Theo các chuyên gia quy hoạch đô thị, việc kiểm soát chặt chẽ hoạt động xây dựng tại khu phố Cổ, phố Cũ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi đây là khu vực có giá trị di sản, đồng thời là bộ mặt văn hóa, du lịch của Thủ đô.

Xuất hiện nhiều công trình có chiều cao nổi bật

Qua ghi nhận thực tế, tại một số tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm đang có nhiều công trình được cải tạo, sửa chữa hoặc xây dựng với quy mô lớn.

Ngôi nhà địa chỉ số 61 Hàng Trống có quy mô khoảng 6 tầng + tum

Phần tum của ngôi nhà được mở rộng

Tại phố Hàng Trống, công trình số 61 Hàng Trống hiện có quy mô khoảng 6 tầng và tum. Phần tum được thiết kế với diện tích lớn, mật độ xây dựng gần như phủ kín diện tích khu đất. Công trình có chiều cao nổi bật so với nhiều ngôi nhà lân cận trên cùng tuyến phố.

Trong khi đó, theo Quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc khu phố Cũ Hà Nội, tuyến phố Hàng Trống được định hướng chiều cao lớp mặt phố từ 4-5 tầng, tương đương khoảng 16-20m; lớp mặt sau từ 5-6 tầng, tương đương 20-22m, cùng các yêu cầu cụ thể về khoảng lùi công trình.

Quy hoạch chi tiết phố cũ Hàng Trống,

Từ thực tế trên, nhiều ý kiến cho rằng cơ quan chức năng cần kiểm tra, đối chiếu hiện trạng công trình với hồ sơ cấp phép xây dựng và các quy định quy hoạch hiện hành nhằm bảo đảm sự đồng bộ về kiến trúc đô thị.

Nhiều công trình cải tạo, cơi nới cần được giám sát

Tại phố Hàng Mã, công trình số 23 Hàng Mã đang được cải tạo, sửa chữa và bổ sung các hạng mục mới trên phần tum và tum thang máy. Công trình hiện có quy mô khoảng 4 tầng cùng phần tum phía trên.

Ngôi nhà địa chỉ số 23 Hàng Mã đang được cải tạo, sửa chữa, xây dựng mới.

Theo quy hoạch khu phố Cổ Hà Nội, tuyến Hàng Mã thuộc khu vực được kiểm soát nghiêm ngặt về chiều cao và mật độ xây dựng. Quy định hiện hành xác định lớp mặt phố chủ yếu từ 1-3 tầng, lớp phía sau từ 2-4 tầng, đồng thời yêu cầu bảo đảm khoảng lùi và mật độ xây dựng phù hợp với đặc trưng kiến trúc truyền thống.

Quy hoạch chi tiết phố cổ Hàng Mã, Hàng Lược.

Tương tự, trên phố Lý Nam Đế, công trình số 10 đang được cải tạo, sửa chữa với nhiều hạng mục mới ở phần mặt tiền và tầng trên cùng.

Ngôi nhà số10 Lý Nam Đế

Tại phố Hàng Lược, công trình số 55 cũng đang được sửa chữa, xây dựng bổ sung nhiều hạng mục phía trên mái. Theo người dân địa phương, trước đây công trình chỉ có quy mô khoảng 3 tầng, tuy nhiên hiện đã xuất hiện thêm nhiều kết cấu mới bằng bê tông, thép và mái tôn.

Hiện trạng ngôi nhà địa chỉ số 55 Hàng Lược đang được cải tạo, chửa sửa, xây dựng mới nhiều hạng mục.

Những trường hợp này cần được cơ quan quản lý xây dựng thường xuyên kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện và xử lý nếu có dấu hiệu vi phạm quy hoạch hoặc giấy phép xây dựng.

Đặt ra yêu cầu tăng cường trách nhiệm quản lý

Theo quy định hiện hành, công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng, quy hoạch kiến trúc trên địa bàn thuộc trách nhiệm của chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn liên quan.

Trong đó, cấp ủy địa phương có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước; UBND phường thực hiện chức năng quản lý nhà nước trực tiếp trên địa bàn; các bộ phận chuyên môn về kinh tế, hạ tầng, đô thị và lực lượng làm nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng có trách nhiệm kiểm tra, giám sát, phát hiện và tham mưu xử lý các trường hợp vi phạm.

Quyết định số 24/2015/QĐ-UBND ngày 13/8/2015 về việc ban hành quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc khu phố Cũ Hà Nội.

Trước thực tế một số công trình có quy mô lớn xuất hiện tại khu phố Cổ, phố Cũ, dư luận đặt vấn đề về hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát, cũng như việc phát hiện, ngăn chặn vi phạm ngay từ giai đoạn đầu.

Việc xác định có hay không trách nhiệm của tập thể, cá nhân nào trong công tác quản lý cần được xem xét trên cơ sở kết quả kiểm tra, thanh tra của cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm khách quan, đúng quy định pháp luật.

Cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền và cộng đồng

Theo nhiều chuyên gia đô thị, việc bảo tồn khu phố Cổ, phố Cũ không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà còn cần sự tham gia của cộng đồng dân cư.

Các quy hoạch, quy chế quản lý kiến trúc đã được công khai là cơ sở để người dân giám sát, phản ánh kịp thời những công trình có dấu hiệu phá vỡ quy hoạch hoặc ảnh hưởng tới cảnh quan chung.

Do đó, bên cạnh việc tăng cường thanh tra, kiểm tra, chính quyền địa phương cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, hướng dẫn người dân và chủ đầu tư thực hiện đúng các quy định về xây dựng, cải tạo công trình trong khu vực phố Cổ, phố Cũ.

Việc xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, nếu có, cùng với nâng cao hiệu quả quản lý tại cơ sở sẽ góp phần giữ gìn bản sắc kiến trúc đô thị, bảo vệ các giá trị văn hóa lịch sử đặc trưng của khu vực trung tâm Thủ đô Hà Nội.