Theo các chuyên gia, các tuyến phố Cổ, phố Cũ của Thủ đô không chỉ là không gian sinh sống của người dân mà còn là khu vực lưu giữ những giá trị lịch sử, kiến trúc đặc trưng phố phường Hà Nội. Việc bảo đảm tuân thủ quy hoạch, kiểm soát chặt chẽ kiến trúc đô thị tại các tuyến phố này có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần gìn giữ bản sắc và diện mạo của khu vực trung tâm.

Vấn đề này cũng được Thành phố rất quan tâm và được thể hiện thông qua các văn bản, đó là Quyết định số 6398/QĐ-UBND ngày 24/10/2013 của UBND TP Hà Nội về việc quyết định ban hành quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc khu phố Cổ Hà Nội; Quyết định số 24/2015/QĐ-UBND ngày 13/8/2015 của UBND TP Hà Nội về ban hành quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc khu phố Cũ Hà Nội...

Tuy nhiên, hiện nay trên nhiều tuyến phố Cổ, phố Cũ có nhiều công trình nhà ở riêng lẻ đang được đầu tư thi công, xây dựng với quy mô lớn, mật độ xây dựng cao, chiều cao vượt trội so với các ngôi nhà lân cận, khoảng lùi lớp mặt trước của công trình so với lớp mặt sau không được đảm bảo. Cùng với đó, nhiều ngôi nhà cũng đang được cải tạo, sửa chữa, thay đổi kết cấu, mở rộng không gian, công năng sử dụng và tăng chiều cao của ngôi nhà.

Ngôi nhà địa chỉ số 61 Hàng Buồm có quy mô khoảng 7 tầng, chiều cao vượt trội hơn so với nhiều ngôi nhà cùng tuyến phố

Như trên tuyến phố Hàng Buồm, ngôi nhà ở địa chỉ số 61 Hàng Buồm đang được đầu tư xây dựng và dần đi vào hoàn thiện với quy mô lên tới khoảng 7 tầng, mật độ xây dựng cao. Đây là ngôi nhà có quy mô đồ sộ, chiều cao vượt trội so với nhiều ngôi nhà cùng tuyến phố.

Ngôi nhà cạnh số 1 Hàng Mắm cũng có chiều cao ấn tượng với khoảng 7 tầng + tum.

Ở tuyến phố Hàng Mắm, ngôi nhà có vị trí cạnh số 1 Hàng Mắm cũng được đầu tư thi công, đang đi vào hoàn thiện để đưa vào sử dụng; ngôi nhà này có chiều cao lên tới 7 tầng + tum, nằm ở khu vực ngã 3 và có chiều cao nổi bật; mật độ xây dựng ngôi nhà lớn, gần như toàn bộ diện tích khi không có khoảng cách cần thiết với những ngôi nhà liền kề.

Ngôi nhà số 59 Lý Nam Đế (nằm cạnh với ngõ Hàng Hương) được đầu tư với quy mô đồ sộ, cao khoảng 8 tầng + tum.

Phần tum của ngôi nhà số 59 Lý Nam Đế

Tại tuyến phố Lý Nam Đế, ngôi nhà địa chỉ số 59 Lý Nam Đế (nằm cạnh với ngõ Hàng Hương) cũng được đầu tư với quy mô lớn, chiều cao khoảng 8 tầng + tum, diện tích sàn tum rộng hơn ½ diện tích sàn tầng dưới; mật độ xây dựng cao. Ngôi nhà đang được thi công và hoàn thiện các hạng mục bên trong; tuy đây chỉ là một tuyến phố nhỏ nhưng ngôi nhà này lại có quy mô và chiều cao nổi bật ở nơi đây.

Cách không xa, ngôi nhà số 10 Lê Văn Linh cũng đang đi vào hoàn thiện với chiều cao khoảng 6 tầng + tum; mật độ xây dựng cao; không có khoảng cách tối thiểu và cần thiết với những ngôi nhà liền kề.

Một ngôi nhà khác ở địa chỉ số 179 Hàng Bông thì đang được cải tạo, sửa chữa, xây dựng mới, thay đổi thiết kế và chiều cao, mở rộng công năng, không gian sử dụng. Các tầng trên cùng của ngôi nhà được xây dựng mới, mở rộng và chiều cao ngôi nhà khoảng 7 tầng.

Trên tuyến phố Hà Trung cũng có 2 ngôi nhà đang được thi công xây dựng, trong đó ngôi nhà địa chỉ số 16 Hà Trung được đầu tư với quy mô khoảng 5 tầng, mật độ xây dựng lớn.

Ngay đối diện tuyến phố là ngôi nhà số 23 Hà Trung đang được thi công xây dựng với mật độ xây dựng...

Quy hoạch cụ thể

Theo Quyết định số 6398/QĐ-UBND ngày 24/10/2013 của UBND TP Hà Nội về việc quyết định ban hành quy chế quản lý quy hoạch kiến trúc khu phố Cổ Hà Nội thì các tuyến phố Hàng Buồm, Hàng Mắm, Hàng Bông, Hà Trung... là các tuyến phố Cổ và đều có quy hoạch, kiến trúc xây dựng được quy định cụ thể.

Như tuyến phố Hàng Buồm lớp nhà mặt phố được xây dựng từ 1-3 tầng (tương đương 6-12m ), lớp phía sau từ 2-4 tầng (tương đương 10-16m ), khoảng lùi tối thiểu của lớp sau 4-6m; mật độ xây dựng ô phố 60-70% hoặc 60-65% tùy thuộc vào từng ô phố.

Tuyến phố Hàng Mắm được quy định lớp nhà mặt phố được xây dựng từ 1-3 tầng (tương đương 6-12m ), lớp phía sau từ 2-4 tầng (tương đương 10-16m ), khoảng lùi tối thiểu của lớp sau 4-6m; mật độ xây dựng ô phố 60-70% hoặc 70-80% tùy thuộc vào từng ô phố.

Tuyến phố Hà Trung quy định lớp nhà mặt phố được xây dựng từ từ 1 - 3 tầng (tương đương 6 - 12m), lớp phía sau từ 2 - 4 tầng (tương đương 10 - 16m), khoảng lùi tối thiểu của lớp sau từ 0 - 3m hoặc từ 3 – 6m; mật độ xây dựng 60 - 70%...

Còn theo Quyết định số 24/2015/QĐ-UBND ngày 13/8/2015 của UBND TP Hà Nội về ban hành quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc khu phố Cũ Hà Nội thì tuyến phố Lý Nam Đế, Lê Văn Linh, Hàng Bông... là các tuyến phố Cũ.

Cụ thể, tuyến phố Lý Nam Đế được quy định số tầng lớp mặt trước từ 4 - 5 tầng (tương đương 16 - 20m), lớp mặt sau từ 5 – 7 tầng (tương đương 20 - 26m), khoảng lùi từ 3 -6m; mật độ xây dựng tối đa 60%.

Tuyến phố Lê Văn Linh quy định số tầng lớp mặt trước từ 4 - 5 tầng (tương đương 16 - 20m), lớp mặt sau từ 5-6 tầng (tương đương 20 - 22m), lớp sau so với lớp trước từ 3-6m; mật độ xây dựng tối đa 60%; hay như ô phố khác quy định số tầng lớp mặt trước từ 5 - 6 tầng (tương đương 20 - 22m), lớp mặt sau 7 tầng (tương đương 26m, lớp sau so với lớp trước từ 3-6m; mật độ xây dựng tối đa 60%.

Bên cạnh đó, ngày 8/7/2025, UBND Thành phố Hà Nội ban hành Công văn số 3966/UBND-ĐT chỉ đạo các đơn vị thực hiện công tác quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn Thành phố.

UBND cấp xã cần nâng cao vai trò, trách nhiệm người đứng đầu; tăng cường công tác kiểm tra công vụ, xử lý nghiêm các trường hợp buông lỏng quản lý.

Thường xuyên kiểm tra, phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm trật tự xây dựng; tổ chức cưỡng chế các công trình vi phạm; kiểm tra điều kiện khởi công công trình xây dựng; rà soát các công trình vi phạm tồn đọng, tiếp tục xử lý hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền giải quyết.