Hà Nội chỉ đạo quyết liệt, địa phương đã thực sự vào cuộc?

Ngày 02/5/2026, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn ký ban hành Công văn số 1838/UBND-NC về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với đất đai, trật tự xây dựng và PCCC đối với các công trình xây dựng sai phép, trái phép, cơ sở bị đình chỉ hoạt động về PCCC trên địa bàn.

Theo đó, UBND Thành phố yêu cầu các địa phương tổ chức rà soát tổng thể, thống kê đầy đủ các kho, xưởng, công trình vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng; kiên quyết áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định, kể cả việc ngừng cung cấp điện, nước đối với các trường hợp vi phạm.

Ngôi nhà địa chỉ 35 ngõ 20 đường Hồ Tùng Mậu mới được hoàn thành và có dấu hiệu cơi nới tầng trên cùng. Ngôi nhà này hiện có quy mô 7 tầng, được thiết kế theo dạng chung cư mini, chia thành nhiều phòng để cho thuê, kinh doanh dịch vụ lưu trú

Trước đó, tại Công văn số 3978/UBND-ĐT, UBND thành phố Hà Nội cũng yêu cầu các địa phương tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng, trật tự đô thị; xử lý nghiêm các vi phạm phát sinh.

Tuy nhiên, theo phản ánh của người dân và ghi nhận tại nhiều khu vực thuộc phường Phú Diễn, hàng loạt công trình, kho bãi, nhà xưởng, nhà hàng, công trình nhà ở quy mô lớn vẫn tồn tại hoặc đang tiếp tục được đầu tư xây dựng.

Điều này đặt ra câu hỏi: Công tác kiểm tra, giám sát tại cơ sở đã được thực hiện thường xuyên, hiệu quả hay chưa?

Đất nông nghiệp biến thành bãi tập kết vật liệu xây dựng

Tại khu vực cuối ngõ 139 Phú Diễn, tiếp giáp hành lang đường sắt, không khó để bắt gặp những khu đất được quây tôn kín mít, bên trong tập kết lượng lớn vật liệu xây dựng, đất đá và phế thải xây dựng.

Theo phản ánh của người dân địa phương, nhiều khu vực vốn là đất nông nghiệp hoặc đất công ích nhưng hiện được sử dụng làm nơi tập kết vật liệu xây dựng, trung chuyển đất thải trong thời gian dài.

Khu vực cuối ngõ 139 Phú Diễn xuất hiện nhiều bãi tập kết VLXD trên đất nông nghiệp (ảnh VTV TIMES)

Nếu những phản ánh này là có cơ sở, đây không chỉ là câu chuyện về sử dụng đất sai mục đích mà còn kéo theo nguy cơ hình thành các công trình tạm, kho bãi tự phát, gây ảnh hưởng tới môi trường, cảnh quan đô thị và công tác quản lý quy hoạch.

Đáng nói hơn, các khu vực này tồn tại trong thời gian dài nhưng chưa được xử lý dứt điểm khiến dư luận băn khoăn về hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của lực lượng chức năng địa phương.

Bãi đất trống biến thành điểm tập kết phế thải

Một điểm nóng khác được người dân phản ánh là khu vực bãi đất trống số 9 Trần Vỹ.

Khu vực bãi đất trống số 9 Trần Vỹ diễn ra tình trạng các phương tiện xe tải vận chuyển VLXD, phế thải ra khu vực để thực hiện hành vi đổ thải, tập kết trái phép

Theo ghi nhận, nhiều xe tải thường xuyên vận chuyển vật liệu xây dựng, phế thải tới đây để tập kết.

Tình trạng này không chỉ gây bụi bẩn, ô nhiễm môi trường mà còn ảnh hưởng trực tiếp tới mỹ quan đô thị và đời sống sinh hoạt của cư dân xung quanh.

Các chuyên gia môi trường cho rằng việc đổ thải, tập kết vật liệu xây dựng không đúng nơi quy định có thể kéo theo nhiều hệ lụy như ô nhiễm nguồn nước, phát tán bụi mịn, ảnh hưởng đến hệ thống thoát nước và làm gia tăng nguy cơ mất an toàn giao thông.

Hàng loạt nhà hang, gara ô tô mọc lên dọc đường Văn Tiến Dũng

Tại khu vực đầu đường Văn Tiến Dũng, nhiều nhà hàng, quán bia, gara ô tô được đầu tư xây dựng bằng hệ thống khung thép, mái tôn kiên cố.

Nhiều công trình có diện tích lớn, hoạt động kinh doanh nhộn nhịp trong thời gian dài.

Khu vực đầu đường Văn Tiến Dũng từ lâu đã tồn tại nhiều nhà hàng kinh doanh dịch vụ ăn uống, gara ô tô tiềm ẩn nhiều nguy cơ về cháy nổ

Đáng chú ý, một số khu vực kinh doanh nằm sát chân các cột điện cao thế hoặc bao quanh hành lang lưới điện.

Theo quy định về hành lang bảo vệ an toàn lưới điện cao áp, việc xây dựng công trình trong phạm vi hành lang phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện kỹ thuật nhằm bảo đảm an toàn điện.

Bên cạnh đó, đặc thù của các nhà hàng, quán bia là thường xuyên sử dụng hệ thống điện công suất lớn, bình gas, bếp nấu và tập trung đông người.

Khu đất nằm giữa 2 tuyến đường này ở phía trong lại là những dãy nhà trọ được xây dựng với vật liệu gạch vừa từ lâu và hiện cho thuê trọ và khu vực này cũng có nhiều nhà xưởng, nhà kho.

Nếu không bảo đảm các điều kiện về PCCC thì nguy cơ cháy nổ hoàn toàn có thể xảy ra.

Nhiều người dân đặt câu hỏi liệu các cơ sở này đã được kiểm tra đầy đủ về hồ sơ xây dựng, điều kiện PCCC và các thủ tục liên quan hay chưa?

Những kho xưởng, nhà hang ven sông Nhuệ gây lo ngại

Dọc tuyến ngõ 68 Phú Diễn, ven sông Nhuệ, hiện xuất hiện nhiều kho xưởng, công trình khung thép và nhà ở được xây dựng để kinh doanh hoặc cho thuê.

Các công trình này nằm sát khu vực hành lang sông.

Nhiều công trình kho xưởng, nhà ở “mọc lên” Ở khu vực ngõ 68 đường Phú Diễn (đường ven bờ sông Nhuệ), không chỉ ảnh hưởng đến PCCC mà còn tác động đến hành lang thoát lũ của sông Nhuệ

Theo các chuyên gia về thủy lợi, việc xuất hiện quá nhiều công trình trong khu vực hành lang bảo vệ sông có thể ảnh hưởng tới khả năng thoát lũ, tiêu thoát nước, đặc biệt trong mùa mưa bão.

Ngoài nguy cơ cháy nổ từ các nhà kho, nhà xưởng, việc sử dụng đất ven sông không đúng quy hoạch còn tiềm ẩn những tác động lâu dài đối với môi trường và hệ thống thủy lợi.

Trong bối cảnh Hà Nội đang bước vào mùa mưa, việc rà soát toàn bộ các công trình ven sông là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm an toàn phòng chống thiên tai.

Nhiều công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô lớn cần được kiểm tra

Không chỉ các kho xưởng và cơ sở kinh doanh, trên địa bàn phường Phú Diễn còn xuất hiện nhiều công trình nhà ở riêng lẻ được đầu tư với quy mô lớn.

Theo phản ánh của người dân, các công trình tại số 88 Phú Diễn; số 8, số 10 ngõ 269 Phú Diễn; số 85 Phú Diễn; số 154 Hoàng Công Chất; số 25 Doãn Kế Thiện; các công trình tại ngõ 20 Hồ Tùng Mậu... đều đang hoặc đã hoàn thành xây dựng với chiều cao từ 6 đến 7 tầng.

Công trình tại số 88 Phú Diễn

Công trình số 8, số 10 ngõ 269 Phú Diễn

Công trình số 154 Hoàng Công Chất

Công trình số 25 Doãn Kế Thiện

Một số công trình có mật độ xây dựng lớn, diện tích tum rộng, ban công đua ra không gian chung hoặc được thiết kế theo dạng căn hộ cho thuê.

Những phản ánh này cần được cơ quan chức năng kiểm tra, đối chiếu với hồ sơ cấp phép xây dựng, quy hoạch chi tiết và các quy định hiện hành để làm rõ việc chấp hành pháp luật của chủ đầu tư.

Bởi thực tế cho thấy, nhiều vụ việc vi phạm xây dựng tại Hà Nội chỉ được phát hiện khi công trình đã hoàn thiện, gây khó khăn cho công tác xử lý và khắc phục hậu quả.

Những hành vi có thể bị xử lý theo quy định

1. Sử dụng đất không đúng mục đích

• Có thể bị xử phạt theo Nghị định số 123/2024/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.
• Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm.

2. Xây dựng không phép, sai phép

• Bị xử phạt theo Nghị định số 16/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng.
• Có thể bị đình chỉ thi công, buộc tháo dỡ phần công trình vi phạm.

3. Vi phạm quy định về PCCC

• Bị xử phạt theo Nghị định số 144/2021/NĐ-CP.
• Trường hợp nghiêm trọng có thể bị đình chỉ hoặc tạm đình chỉ hoạt động.

4. Đổ thải, tập kết phế thải trái phép

• Bị xử lý theo quy định về bảo vệ môi trường và quản lý chất thải rắn xây dựng.

Trách nhiệm thuộc về ai?

Theo quy định hiện hành, công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng, trật tự đô thị và PCCC trên địa bàn thuộc trách nhiệm của chính quyền địa phương và các cơ quan chuyên môn được giao nhiệm vụ.

Trong đó, cấp ủy địa phương có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện các chủ trương, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước trên địa bàn. Cụ thể là ông Nguyễn Lê Hoàng - Bí thư Đảng ủy phường.

UBND phường là cơ quan trực tiếp thực hiện chức năng quản lý nhà nước, tổ chức kiểm tra, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm. Cụ thể là ông Nguyễn Văn Hải – Chủ tịch và ông Cấn Đức Dũng – Phó chủ tịch

Các bộ phận chuyên môn về kinh tế, hạ tầng, đô thị, trật tự xây dựng có trách nhiệm tham mưu, kiểm tra, giám sát và báo cáo kịp thời các vi phạm phát sinh.

Do vậy, trước thực trạng nhiều công trình, kho bãi, nhà xưởng và cơ sở kinh doanh tồn tại trong thời gian dài, dư luận có quyền đặt vấn đề về hiệu quả công tác quản lý, kiểm tra và giám sát của các đơn vị liên quan.

Việc xác định có hay không trách nhiệm của tập thể, cá nhân nào cần được cơ quan có thẩm quyền thanh tra, kiểm tra, kết luận trên cơ sở hồ sơ, tài liệu và thực trạng cụ thể.

Cần có một cuộc tổng kiểm tra toàn diện

Từ những phản ánh nêu trên, nhiều ý kiến cho rằng Thành phố Hà Nội cần chỉ đạo các đơn vị chức năng tiến hành tổng rà soát toàn diện các công trình, kho xưởng, nhà hàng, bãi tập kết vật liệu xây dựng, các công trình nhà ở riêng lẻ có dấu hiệu vi phạm trên địa bàn phường Phú Diễn.

Việc rà soát cần tập trung vào các nội dung: nguồn gốc sử dụng đất, giấy phép xây dựng, quy hoạch được duyệt, điều kiện PCCC, bảo vệ môi trường và hành lang an toàn công trình hạ tầng kỹ thuật.

Đồng thời, cần công khai kết quả kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo quy định của pháp luật; xem xét trách nhiệm của các tập thể, cá nhân có liên quan nếu để xảy ra vi phạm kéo dài hoặc không kịp thời xử lý.

Chỉ khi công tác quản lý được thực hiện quyết liệt, thường xuyên và minh bạch, các tồn tại về đất đai, trật tự xây dựng và PCCC mới được xử lý triệt để, góp phần xây dựng đô thị văn minh, hiện đại, bảo đảm an toàn cho người dân và giữ gìn kỷ cương pháp luật trên địa bàn.